Protocol

Handhygiëne

Datum laatste herziening
15 mei 2017
terug naar protocollenindex
Eindverantwoordelijke
Petra Wiersma


Protocol Handhygiëne

Handen wassen of inwrijven met handalcohol is de belangrijkste maatregel tegen overdracht van micro-organismen tussen personen of lichaamsdelen.

Handreiniging (wassen met water en zeep) is noodzakelijk:
– bij vervuilde handen;
– na contact met lichaamsvochten, secreta, excreta, slijmvliezen of niet intactehuid.

Handreiniging of inwrijven met handalcohol is noodzakelijk:
– voordat je steriele handschoenen aantrekt;
– vóór (kleine) ingrepen waarbij de huid- en/of slijmvliesbarrière is of wordt doorbroken;
– vóór wondbehandeling of -verzorging;
– na lichamelijk onderzoek;
– na toiletgang, hoesten, niezen en snuiten;
– na het uitrekken van handschoenen;
– bij patiënten met een verminderde afweer: vóór vluchtig contact (hand geven,pols tellen) en vóór lichamelijk onderzoek.

afbeeldingenkaart handen wassen.png

Handen wassen: met water en vloeibare zeep
– Maak je handen goed nat onder stromend water. Doe voldoende vloeibare zeep op je handen (ongeveer 3-5 ml) en wrijf stevig (minimaal 10-15 seconden). Zorg ervoor dat je je hele hand inwrijft met de vloeibare zeep. (zie afbeeldingenkaart)
– Spoel je handen goed af onder stromend water.
– Droog je handen goed af. Daarmee reduceer je het aantal micro-organismen nog verder. Bovendien draag je met vochtige handen gemakkelijker micro-organismen over.
– De kraan moet bij voorkeur met de elleboog bedienbaar te zijn. Als dat niet kan, draai je de kraan dicht met een papieren handdoek.

Handdesinfectie: met handalcohol (met terugvettende bestanddelen).
– Voor desinfectie met een handalcohol moeten je handen goed droog zijn. Zovoorkom je verdunning waardoor de alcohol minder goed werkt.
– Let op dat je genoeg van het middel gebruikt. (2 pompjes)
– Houd de volgende vuistregel aan: desinfectie met handalcohol is effectief als jehanden pas na 10 tot 15 seconden wrijven droog zijn. Zijn je handen sneller droog, dan heb je te weinig alcohol gebruikt.
– Zorg ervoor dat alle delen van je handen met het middel in aanraking komen. (zie afbeeldingenkaart handen wassen)
– Wrijf net zo lang tot de alcohol verdampt is. Je hoeft je handen na het inwrijven niet af te drogen.


– Kunstnagels zijn een bron van besmetting en mogen daarom niet gedragen worden.
– Nagellak moet altijd intact zijn: bij brokken en schilfers kunnen er meer micro-organismen aanwezig zijn. Door donkere nagellak is eventuele vervuiling onder de nagels niet zichtbaar.
– Veel mensen vergeten tijdens het wassen/desinfecteren de vingertoppen en de duim, terwijl onder de nagels de meeste micro-organismen van de hele hand zitten (vooral in de eerste millimeter vlak bij de huid). Met korte nagels kan dit gebied goed gewassen/gedesinfecteerd worden.
– Bedek wondjes met een niet vochtdoorlatende pleister.
– Tijdens een huisvisite wordt geadviseerd de handen te desinfecteren met handalcohol, tenzij de handen zichtbaar verontreinigd zijn; dan is reinigen met water en zeep noodzakelijk.
– Omdat zeepflacons gecontamineerd kunnen raken met micro-organismen is bijvullen niet toegestaan; je vervangt een lege flacon telkens door een nieuwe flacon.
– Zorg ervoor dat stoffen handdoeken dagelijks vervangen worden, en bij zichtbare vervuiling tussentijds. Ze moeten minstens op 60˚C gewassen worden.